Page 12 - Geschiedenis van het Apeldoorns Kanaal

9
Periode na de oorlog tot de sluiting (1948-1972)
Teloorgang van de beurtvaart
Na de Tweede Wereldoorlog kwam geleidelijk de klad in de beurtvaart en moest het ene na het andere beurtvaartbedrijf zijn activiteiten staken, ook al bleven er tot in de jaren ’50 nog beurtschepen op de Randstad varen Feitelijk was deze ontwikkeling al voor de oorlog begonnen, toen een aantal beurtvaartbedrijven naast hun schepen ook al eigen vrachtau- to’s exploiteerde om sneller en goedkoper vervoer aan te kunnen bieden, van deur tot deur In die jaren waren er directe beurtvaartdiensten van Apeldoorn met Rotterdam, Amsterdam, de Zaanstreek, Zwolle, Deventer, Zutphen, Kampen, Twente en de tussengelegen plaatsen met overslag- mogelijkheden naar praktisch iedere aan het water gelegen plaats De concurrentie met het weg- en spoortransport werd echter steeds heviger De beurtvaartbedrijven probeerden door samenwerking en fusies eerst nog het tij te keren, maar het was te laat Toen de concurrentie niet meer vol te houden was, werden de beurtdiensten een voor een opgeheven en werd een groot deel van het transport door vrachtauto’s en het spoor over- genomen Met het verdwijnen van de beurtschepen nam de vaart over het kanaal natuurlijk af Maar dat was niet de enige oorzaak van de terugloop van de scheepvaart, zoals blijkt uit de in het kader genoemde redenen
Lateraal kanaal van de IJssel
Een van de argumenten in 1858 om het Griftkanaal van Apeldoorn naar Dieren door te trekken was, dat het verlengde kanaal een betere scheep- vaartverbinding tussen de Zuiderzee en de Rijn mogelijk zou maken De IJssel was immers in die jaren zeer moeilijk bevaarbaar wegens sterke stroming, ondiepten en vaak wisselende waterstanden In de periode na de Tweede Wereldoorlog werden de schepen geleidelijk aan uitgerust met sterkere motoren, waardoor de vaart op de IJssel makkelijker werd en steeds minder schepen het kanaal gebruikten als alternatieve vaar- route Bovendien zorgde de vaart door het kanaal met zijn zes sluizen en talrijke bruggen voor veel oponthoud Het kanaal werd bij extreme
Redenen toenemende concurrentie beurtvaart en weg/spoortransport
1 De relatief kleine beurtschepen
waren niet rendabel meer te exploi- teren, ook al omdat de beurtvaart- schipper niet zonder extra perso- neel kon
2 Transport via het water was alleen rendabel wanneer verzender en ontvanger beide aan het water wa- ren gelegen Aan- en afvoer via de weg naar de laad- of losplaats en de daarmee gepaard gaande ex- tra overslagkosten maakten direct wegtransport goedkoper
122
HOOFDSTUK 9
Hezenbergersluis met binnenvarende “Een- dracht VII”, 1951.