Page 8 - Geschiedenis van het Apeldoorns Kanaal

3
De aanleg van de nieuwe vaart (1825-1829)
Kanalenbouw in de 19e eeuw
In een groot deel van de 19e eeuw was het graven van kanalen nog louter handwerk Dat betekende, dat er grote aantallen arbeiders en primitieve hulpmiddelen nodig waren voor de graafwerkzaamheden en voor het bouwen van sluizen en bruggen Voor het graven waren schop en kruiwagen daarbij het meest gebruikte gereedschap
Bij het graven van een kanaal moet rekening worden gehouden met de hoogteverschillen in een terrein Is het terrein redelijk vlak, dan kan een kanaal vrij worden gegraven zonder extra voorzieningen Het hele kanaal heeft dan dezelfde waterstand Bevinden zich in het terrein echter hoogteverschillen, dan zijn er één of meerdere schutsluizen nodig, die de vaarweg in een aantal panden verdelen In elk pand kan de vereiste waterstand voor de scheepvaart gegarandeerd worden Zonder sluizen zou het kanaal leeglopen
Bij het schutten met de sluizen zal er waterverlies optreden Bij een sluiskolk van 30 meter lang, 6 meter breed en met een verval (verschil in waterstand) van 2 meter zal bij elke kolkvulling zonder schip een hoeveelheid water van 360 kubieke meter verloren gaan Dat waterverlies moet natuurlijk wel worden aangevuld vanuit het hoogste pand
Het totale schutverlies per sluis per dag is afhankelijk van de grootte van de schutkolk, het verval en het aantal schuttingen Daarbij zijn ook de afmetingen en de diepgang van de geschutte schepen van belang Nemen we als voorbeeld een schip met de volgende afmetingen: lengte 20 meter, breedte 4 meter, diepgang 1 meter Het onderwaterschip neemt een ruimte in van circa 80 kuub Dit moet afgetrokken worden van de kolkvulling, dus 360 - 80 = 280 kubieke meter Dat is het werkelijke waterverlies dat optreedt bij deze schutting
Stel, dat er twintig schepen uit bovenstaand voorbeeld de sluis per dag zouden passeren, afwisselend in de op- en afvaart, dan bedraagt het totale schutverlies die dag 5 600 kubieke meter Zouden alle te schutten schepen echter vanuit één richting komen, dan is het waterverlies al opgelopen tot 11 200 kuub, omdat de sluis elke keer moet worden “omgezet”
22
HOOFDSTUK 3
Landschap waardoor het kanaal moest worden gegraven.